Panama

Handelsinformatie Panama

Voor informatie over de handel tussen Nederland en Panama en over de Panamese economie kunt u verschillende bronnen gebruiken.

Enkele belangrijke bronnen zijn het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het International Trade Centre en het CIA World Factbook. De Nederlandse ambassade kan u ook informatie geven over zakendoen in Panama. Bekijk het Landenrapport: Zaken doen in Panama.

Handelscijfers Nederland - Panama

U vindt de meest recente handelscijfers van Nederland met Panama in de databank Statline van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De onderstaande links geven u direct een overzicht van de invoerwaarde en uitvoerwaarde per productgroep:

Bekijk het rapport Handelscijfers Nederland en Panama (pdf), met een overzicht van de import en export en met cijfers over de directe buitenlandse investeringen.

Handelscijfers via TradeMap

Een alternatief zijn de in- en uitvoercijfers per land uit de databank TradeMap van het ITC. Hierin vindt u ook de niet-Nederlandse handelsstromen.

Panamese economie

Verdragenbank

Verdragen zijn een manier om afspraken vast te leggen met andere landen of organisaties. Dit gebeurt bijvoorbeeld op het gebied van belastingen. In de Verdragenbank vindt u verdragen die van invloed zijn bij internationaal ondernemen. Vul bij 'Partij' het land in waarop u wilt zoeken.

Meldpunt handelsbelemmeringen

Ondervindt u oneerlijke concurrentie, handelsbarrières of protectionisme in het buitenland? Dan kunt u dat melden bij het Meldpunt Handelsbelemmeringen.

Do's en Dont's in Panama

In ieder land zijn er gedragsregels waarmee u rekening moet houden tijdens het zakendoen. Hieronder vindt u enkele gedragsregels bij de zakencultuur van Panama.

Panama is een logistieke hub. Veel multinationals en internationale organisaties hebben er hun regionale hoofdkantoor. De zakencultuur is serieus en formeel.

Taal

Spaans is de officiële taal in Panama en wordt het meest gesproken bij het zakendoen. Bij internationale bedrijven (waar veel expats werken) komt het voor dat Engels als voertaal wordt gebruikt. Begint uw zakenpartner in het Engels, ga hier dan in mee.

Zakelijke bijeenkomsten

Zorg dat u op tijd bent voor een bijeenkomst, ook al zijn Panamezen zelf niet altijd stipt op tijd. Begroet uw zakenpartner met een handdruk. Spreek uw zakenpartner met zijn of haar (universitaire) titel aan én met u.
Draag formele kleding en zorg voor visitekaartjes. Het is aan te raden om de visitekaartjes zowel in het Spaans als Engels te laten drukken.

Communicatie

Wees niet te direct: dit kan klinken als kritiek. Zo vinden Panamezen het moeilijk om nee te zeggen. Beleefde manieren om nee te zeggen zijn: 'het behoort tot de mogelijkheden' of 'we zullen het gaan bekijken'. Ook een ja betekent nog niet altijd een contract.

Eten en drinken

Mocht u thuis bij uw zakenpartner worden uitgenodigd eet dan aan het begin niet teveel. Als u dan een tweede bord krijgt aangeboden hoeft u dit niet af te wijzen. Het aannemen ervan wordt door uw gastheer als een groot compliment gezien.
Wanneer u in een restaurant eet dan is het gebruikelijk dat degene die u uitnodigt betaalt. Biedt echter wel aan om te betalen; dit is beleefd en zal gewaardeerd worden door uw zakenpartner.

Exportregels Panama

Gaat u goederen exporteren naar Panama? Hou dan rekening met invoerrechten en stuur de juiste documenten mee.

Exportregels en documenten

Voor een overzicht van documenten, procedures en formaliteiten bij export, kunt u terecht bij de Market Access Database ('Procedures and formalities'). Bekijk voor meer informatie de video over de Market Access Database.

Voor ieder product is een goederencode (HS-code) nodig. Via de optie 'Find code' vindt u de juiste code voor het product. U vindt hier onder andere informatie over:

  • producteisen; zoals certificering, registratie, verpakkingsvoorschriften, etikettering en geneesmiddelenregistratie
  • exportdocumenten
  • tijdelijke invoer
  • vergunningen
  • invoerverboden
  • normen en standaarden
  • eventuele pre-shipment-inspecties
  • invoertarieven

De juiste productcode vinden, is niet eenvoudig. U kunt de HS-code ook vinden bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Neem bij twijfel contact op met de Nederlandse douane (BelastingTelefoon Douane: 0800 0143).

Meer informatie over exportdocumenten

Ook op de website van de Kamer van Koophandel vindt u meer informatie over exportdocumenten. Daar kunt u ook de exportdocumenten aanvragen die de Kamer van Koophandel uitgeeft, zoals het ATA-carnet en het Certificaat van Oorsprong. Vragen over exportdocumenten? Neem contact op met de Kamer van Koophandel via 088 585 15 85.

Ondernemersvereniging evofenedex heeft meer praktische informatie over:

  • diverse soorten exportdocumenten, zoals T2F, T2L, T2LF, T2, T1, carnet TIR, NCTS, Enig Document, UGD en ATA-carnet
  • incoterms®
  • certificaten, zoals CITES-certificaat, gezondheidscertificaat, veterinair certificaat, fytosanitair certificaat, inspectiecertificaat en analysecertificaat.

Voordat u gaat exporteren is het ook aan te raden om een goed exportplan op te stellen. Ondernemersvereniging evofenedex en de Kamer van Koophandel hebben meer informatie over het maken van een exportplan.

Normen en kwaliteit

De 'Panamanian Commission for Industrial and Technical Standards' (COPANIT) is lid van de International Organization for Standardization (ISO). Het ministerie van Handel en Industrie heeft informatie over normen in Panama.

Contracten

Contracten zijn niet verplicht, wel handig. Met een contract kunt u terugvallen op afspraken die u met uw klant of leverancier heeft gemaakt. Op de website Ondernemersplein.nl vindt u meer informatie over de inhoud van een internationaal contract.

Bij de International Chamber of Commerce Nederland (ICC Nederland) kunt u verschillende Engelstalige modelcontracten bestellen. Regelmatig organiseert ICC Nederland seminars en trainingen over internationaal contracteren.

Agentenwetgeving

Distributie- en/of agentuurovereenkomsten vallen onder het algemene handelsrecht (Commercial Code). Contracten worden door de betrokken partijen bepaald en opgesteld. Er is in Panama dus geen specifieke handelsagentenwetgeving.

Tijdelijke invoer

Panama is geen ondertekenaar van de ATA-conventie en u kunt dus geen gebruik maken van een ATA-carnet. De douane van Panama heeft meer informatie over de regelgeving van tijdelijke invoer (Régimen de Admisión Temporal).

Nederlandse instanties

In Nederland geeft een aantal organisaties export- en keuringscertificaten af. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste instanties. Informeer altijd bij de instantie of en welke certificaten u nodig heeft.

InstantiesOnderwerpenCertificaat of keurmerk
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, NVWA  Levensmiddelen, non-foodproducten,
dieren en dierlijke producten en planten
Exportverklaringen en certificaten van vrije verkoop
(
‘free-sale’ certificaten)
Het Centrale Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden
in de Zuivel (COKZ)
ZuivelproductenExportcertificaten voor Nederlandse zuivelproducten
FarmatecFarmaceutische productenExportcertificaat voor farmaceutische producten of een
in- of uitvoerontheffing opiaten
De Bloembollenkeuringsdienst (BKD)BloembollenKwaliteits- en quarantaine-aantastingen en keuring van
de import- en export
Het Kwaliteits-Controle-Bureau (KCB)Verse groenten en fruitImport- en exportinspectie van verse groenten en fruit
De Nederlandse Algemene Keuringsdienst (NAK)Zaaizaad en pootgoedKeuring zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen
NaktuinbouwTuinbouwproductenControle kwaliteit van tuinbouwproducten voor de export
RVO.nl en NVWA
Mest
Documenten bij export van mest