Groentotaal A. de Boer
Nieuwe generaties binnen familiebedrijven helpen elkaar groeien met XL LAB
Broer en zus Sebastiaan en Merel Daling nemen binnen een paar jaar een bedrijf met vier BV’s over van hun vader en nichten. Om dat goed en grondig aan te pakken, deden ze mee aan het XL LAB familiebedrijven van Ik Ben Drents Ondernemer. Daardoor deden ze nieuwe inzichten op, raakten ze dieper in gesprek met de generatie die nu nog aan het roer staat en konden ze sparren met andere familiebedrijven in de regio.
‘Waarom we aan XL LAB familiebedrijven meededen?’ Merel: ‘We zitten in een overgangsperiode, van de huidige directie naar de toekomstige directie. De huidige directie wordt gevormd door mijn vader en twee nichten. Mijn broer Sebastiaan en ik vormen samen met mijn man de toekomstige directie.’
Het bedrijf bestaat uit vier BV’s, met ieder een eigen specialisatie: de hoveniersbedrijven Groentotaal A. de Boer in Assen en in Ruinerwold, tuincentrum GroenRijk Assen en Voogt Graaftechniek in Schiedam. ‘Alle vier de bedrijven werken zelfstandig, maar er is onderling wel uitwisseling van mensen en materiaal’, vertelt Sebastiaan. ‘De huidige directie is eigenaar van alle bedrijven en wij straks na de overname ook. In totaal hebben we tweehonderd medewerkers.’
Het familiebedrijf bestaat al tientallen jaren en heeft trouwe klanten. De ambitie van de nieuwe directie is om van de vier BV’s één cultuur te maken. ‘Maar niets is moeilijker dan cultuur en gedrag veranderen. In theorie is het misschien werkwijzen naast elkaar leggen en de goede dingen bij elkaar voegen. Maar dat betekent wel dat iemand moet aanpassen wat ’ie al jaren op zijn eigen manier doet. Digitaliseren, andere communicatiestijlen en omgaan met generatieverschillen: het zijn thema’s die bij de overname komen kijken. Sebastiaan en ik zetten dat allemaal graag nu al in gang, maar we kunnen ons voorstellen dat de huidige directie denkt, zoals het nu gaat, gaat het ook goed’, zegt Merel.
Loslaten
Eén van de sessies van het XL LAB ging over ‘loslaten’. ‘Veel eigenaren en directies hebben moeite met loslaten. Dat speelt bij ons ook’, zegt Sebastiaan. ‘Het is een familietrekje om niet over de emotionele kant van ondernemen te praten, maar het kan moeilijk zijn voor mijn vader en nichten om het bedrijf stukje bij beetje uit handen te geven.’
Merel vult aan: ‘Heel begrijpelijk; ze hebben tientallen jaren aan het bedrijf gewerkt! Naar aanleiding van de sessie over loslaten heb ik de vraag bij de huidige directie neergelegd: kan en wil je het bedrijf loslaten? Die vraag was nog nooit gesteld en wij waren er zelf ook niet op gekomen om die te stellen.’
Het antwoord op de vraag hebben Sebastiaan en Merel nog niet gehoord. ‘Het werk gaat ondertussen ook gewoon door. Dat is prettig aan het tempo van het LAB: het zijn meerdere sessies, verspreid over een langere periode. Tussendoor is er tijd om dingen te laten bezinken of vragen te stellen aan de andere generatie. En rustig op antwoord te wachten’, zegt Sebastiaan.
Open over financiën
‘Ook interessant was de sessie over de financiële kant van overname’, zegt Merel. ‘Dat bleek bij alle deelnemers weer anders geregeld. Sterker nog, bij sommige bedrijven was er nog niets geregeld. Er zijn vele manieren om een bedrijf over te nemen. Wij hebben daarvoor hulp gehad van accountantsbureau Flynth en een jurist. We zijn hoveniers en ondernemers en hebben geen verstand van dat soort zaken. Wat wij andere deelnemers van het LAB hebben aangeraden, is: neem iemand in de arm die er verstand van heeft en waar je je goed bij voelt.’
Sebastiaan: ‘Dat is een kwestie van durven. Want ‘zelf doen’ is bij familiebedrijven een terugkomend ding. Vertrouwelijke informatie delen met externen, dat doen families niet zo gauw.’
Klaar voor de toekomst
De voorbereidingen op de bedrijfsoverdracht zijn nog volop bezig, maar Sebastiaan en Merel merken dat XL LAB familiebedrijven hen heeft geholpen om met meer zekerheid vooruit te kijken.
Merel: ‘We hebben geleerd hoe belangrijk het is om verwachtingen naar elkaar uit te spreken. Dat klinkt misschien simpel, maar het maakt een groot verschil als je als familie dezelfde kant op wilt.’
Sebastiaan kijkt vooral positief terug op de openheid binnen de groep. ‘Iedereen stelde zich kwetsbaar op. Daardoor gingen we met zijn allen de diepte in.’
Voor familiebedrijven die nadenken over opvolging, samenwerking tussen generaties of de toekomst van hun onderneming, raden Sebastiaan en Merel deelname aan XL LAB familiebedrijven zeker aan. ‘Je hoeft het niet allemaal alleen uit te zoeken’, zegt Merel. ‘Door ervaringen te delen met andere – jonge – ondernemers weet je dat je niet de enige bent die bepaalde vragen heeft en kom je verder.’
Meld je aan voor het XL LAB Familiebedrijven
Wil jij net als Sebastiaan en Merel de overdracht van jouw familiebedrijf grondig en succesvol aanpakken? Doe vanaf december 2026 mee aan XL LAB familiebedrijven. Lees hier verder over dit LAB. Heb je vragen of ben je benieuwd of dit LAB goed bij jouw situatie past? Neem dan contact op met Miranda Zaan-Fuhler, ze helpt je graag!
