Netcongestie raakt nu ook mkb-ondernemers: dit betekent het voor jouw bedrijf

Een nieuwe aansluiting of een uitbreiding van je aansluiting was lang iets vanzelfsprekends. Maar in het huidige energiesysteem is dat niet meer zo. Waar netcongestie eerder vooral grootverbruikers raakte, gaan vanaf 1 juli 2026 ook veel kleinverbruikers de gevolgen merken. Juist voor mkb-ondernemers is dat een belangrijke verandering.

Tot nu toe hielden netbeheerders ruimte vrij voor kleinverbruik. Daardoor konden kleinere aansluitingen vaak toch nog worden gerealiseerd, ook in gebieden waar het elektriciteitsnet onder druk stond. Die situatie verandert. In gebieden met netcongestie kunnen ook kleinverbruikers zonder prioriteit straks op een wachtlijst terechtkomen voor een nieuwe aansluiting of een verzwaring.

Wat is het verschil tussen grootverbruik en kleinverbruik?

Het onderscheid is simpel, maar belangrijk. Kleinverbruik is een aansluiting van maximaal 3×80 ampère. Daar vallen veel mkb-bedrijven onder, zoals winkels, horeca, kantoren en kleinere bedrijfsruimtes. Grootverbruik is een aansluiting van meer dan 3×80 ampère. Dat gaat vaak om grotere locaties of bedrijven met een hogere elektriciteitsvraag.

Dat verschil was tot nu toe vooral zichtbaar in de praktijk. Grootverbruikers kwamen bij netcongestie al eerder op een wachtlijst. Voor kleinverbruik bleef meestal nog ruimte beschikbaar. Vanaf 1 juli 2026 verandert dat voor kleinverbruikers zonder voorrang.

Wat verandert er vanaf 1 juli 2026?

Op 1 januari 2026 is het nieuwe prioriteringskader ingegaan. Vanaf 1 juli 2026 gaat voor kleinverbruikers de overgangssituatie in. Dat betekent dat de gereserveerde ruimte voor kleinverbruik dan alleen nog beschikbaar is voor partijen met maatschappelijke prioriteit, zoals woningbouw en scholen. Andere kleinverbruikers kunnen dan, net als grootverbruikers, op een wachtlijst komen als er op die plek sprake is van netcongestie.

Niet elke aanvraag wordt dus straks op dezelfde manier behandeld. Netbeheerders werken met een prioritering. Daarbij krijgen drie groepen voorrang: partijen die netcongestie helpen verminderen, organisaties die belangrijk zijn voor veiligheid en partijen die voorzien in basisbehoeften. Het maakt daarbij niet uit of het om groot- of kleinverbruik gaat.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Voor veel ondernemers voelt netcongestie nog als iets abstracts. Tot het moment dat plannen ineens afhangen van de vraag of er nog ruimte is op het net.

Denk aan:

• uitbreiding van je pand of bedrijfsactiviteiten;
• elektrificatie van je wagenpark;
• overstappen op elektrisch verwarmen;
• het plaatsen van extra installaties of machines;
• verduurzamingsplannen die meer vermogen vragen.

Wat eerder een logische vervolgstap leek, is niet langer vanzelfsprekend uitvoerbaar. Energie wordt daarmee steeds vaker een bepalende factor in je bedrijfsvoering en toekomstplannen.

Wachten is geen strategie

De belangrijkste les is eigenlijk heel simpel: afwachten helpt niet. Netcongestie is geen tijdelijk ongemak, maar een structurele werkelijkheid waar ondernemers steeds vaker rekening mee moeten houden. Wacht daarom niet tot een aanvraag vastloopt. Wie eerder inzicht krijgt in verbruik, plannen en mogelijke knelpunten, houdt meer regie.

Dat vraagt om een andere manier van kijken. Niet alleen denken in méér capaciteit, maar ook in slimmer omgaan met energie. Soms zit de oplossing in fasering. Soms in opslag. Soms in het beter spreiden van verbruik. En soms begint het vooral met het stellen van de juiste vragen, voordat je investeringsbeslissingen neemt. Die oplossingsrichtingen sluiten ook aan bij de categorieën die in het prioriteringskader nadrukkelijk worden genoemd, zoals opslag en slim regelbaar vermogen.

Hoe Ik ben Drents Ondernemer kan helpen

Het is belangrijk om op tijd scherp te hebben wat netcongestie voor jouw bedrijf betekent. Niet in algemene termen, maar heel praktisch. Wat vraagt jouw bedrijf nu van het net? Wat wil je de komende jaren? Waar zitten de risico’s? En welke stappen kun je vandaag al zetten?

Ik ben Drents Ondernemer helpt ondernemers om daar grip op te krijgen. Door samen te kijken naar jouw situatie, door de knelpunten helder te maken en door te verkennen wat er nog wél mogelijk is. Niet met ingewikkelde beleidstaal, maar met praktische stappen die passen bij jouw onderneming.

Wat nu?

De eerste stap is inzicht. In je huidige energieverbruik, in je plannen en in de vraag of die nog passen binnen de ruimte die op jouw locatie beschikbaar is. Van daaruit kun je betere keuzes maken, slimmer faseren en verrassingen later voorkomen.

Want precies daar zit nu het verschil: ondernemers die op tijd vooruitkijken, kunnen nog sturen. Ondernemers die wachten, lopen het risico dat het net straks hun plannen bepaalt.

Wil je hierover sparren? Neem gerust contact op met Harmen Lijnema via harmen@ikbendrentsondernemer.nl. Dan kijken we samen wat er wél kan.